ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་དུ་བཟླ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཉི་ཤུ།
དེ་ཡང་། མདོ་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དེབ་གཟུགས་གླེགས་བམ་བཞི་པ་མདོ་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་རྒྱས་འགྲེལ་སྐབས་ཉི་ཤུ་པ་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། 1.གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་མཁའ་ཀློང་བློ་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་གནམ་གཟེར་སྤྱི་རྒྱ་རླབས། ། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་རིག་པར་ལ་བཟླ་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བ་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་གནམ་གཟེར་ཡངས་པ་ནི། རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད། ཕྱོགས་གང་དུ་ཡང་མ་ལྷུང་། བདག་རྟོག་གི་བློ་དང་བྲལ་བ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་རིག་པ། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་བཟུང་བས། ཡིད་དཔྱོད་བློའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཆོས་སྐུ་རྟེན་པར་མཐོང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཀ་དག་གི་རང་ངོ་ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པར། ། རྫོགས་རིམ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་། ། ཝ་སྤྲེའུ་སེང་གེ་དག་ཏུ་བསྡུས་པ་བཞིན། ། ཞེས་སོ། ། འདིར་རིག་པ་རྗེན་པ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་ལ་ལུགས་གཉིས་ལས། གནད་ལ་མ་བརྟེན་པར་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། ཕྱིར་མ་སྤྲོས། ནང་དུ་མ་བཟུང་། བར་དུ་མ་བཞག བློས་མ་བཅོས། རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པའི་ཤེས་པ་བར་མེད་ཕྱལ་བ་ཟང་ཀ་མ་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པས། དཔོན་སློབ་གཉིས་དར་ཅིག་ཙེན་ནེ་ཡོད་པའི་དུས་དེར་རྗེན་ཤར་རེ་བ་དེ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ངང་ནས་ངོ་སྤྲད་པས། ཟང་མ་རྗེན་པར་མཐོང་བའོ། ། དེ་ཀ་ཆོས་སྐུར་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ལ་མ་བསྒོམས་ལ་མ་ཡེངས་པའི་ངང་ལ་སྐྱོང་བ་གནད་ཡིན་ནོ། ། གནད་ཀྱི་ངོ་སྤྲད་པ་དྲུག་ལས། སེམས་བཟུང་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་ལུས་གནད་སྐྱིལ་ཀྲུང་། རླུང་གནད་དལ་བ། མིག་ཧར་པོ་སེམས་མི་རྟོག་པར་བཞག་དུས གསལ་སང་ངེ་གནས་དུས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་གནས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉམས་ཡིན་པས་ལོགས་སུ་བཅད་ནས། རིག་གེ་རྗེན་ནེ་བའི་ཆ་དེ་ཆོས་སུ་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲད་དོ། ། སེམས་གནས་པ་ལ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་སེམས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་རང་ས་ན་ལྷན་ནེ་རང་བབ་ཏུ་འདུག་དུས་གནས་དེར་བཞག་ལ་རིག་གེ་ས་ལེ་བ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། ། རྩ་བ་བཅད་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། སེམས་ནང་དུ་དེད་ནས་གང་ནས་བྱུང་། གང་ན་འདུག་མཐའ་བརྟགས་པས་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་པར་རྗེན་སེང་ངེ་སོང་འདུག་དུས། གང་ཡང་མི་རྟོག་པར་སོང་བ་དེར་བཞག་ལ། རིག་གེ་རྗེན་ནེ་མིང་དོན་ལས་འདས་པ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། ། དངོས་པོ་དེ་དེད་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། སེམས་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཤར་དུས་ཡུལ་དེ་ལ་ཚལ་བ་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པར་བཤིག་པས་ཕྱོགས་གང་ན་སེམས་དེ་འདུག་དེད་པས། ཡུལ་ཡང་མེད་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་བརྗོད་མི་ཤེས་པར་སྟོང་སངས་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་དུས། གང་ཡང་འཕྲོ་འདུ་མེད་པའི་གནས་ཆ་དེ་བཞག་ལ་རིག་ཆ་རྗེན་སང་ངེ་བ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་བར་ནས་ངོ་སྤུད་པ་ནི། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་དུས་སེམ་མེ་བཞག་རྗེས། ཡུལ་ལ་ཕར་མི་བསམ་སེམས་ལ་ཚུར་མི་བསམ་པར་བར་མེད་དུ་ཧ་རེ་སོང་དུས། ཧ་རེ་གནས་ཆ་དེ་བཞག་ལ། ཧྲིག་གེ་ས་ལེ་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། ། ཡེངས་ལ་བར་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་དར་ཅིག་ཐ་མལ་དུ་འདུག་ནས། ལབ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་ཤེས་པ་ཡེངས་སུ་བཅུག་པའི་བར་དེར། ཧ་སར་ཀེ་ཅི་ལ་ཟེར་ཤད་ཤོད་བྱས་དུས། ཅི་ཟེར་ཆ་མེད་ པའི་ཤེས་པ་ཧད་དེ་སེང་སེ་བ་ཅིག་བྱུང་དུས། ཧེད་དེ་གནས་ཆ་དེ་བཞག་ལ། རིག་གེ་སལ་ལེ་རྗེན་པར་སོང་བའི་ཆོས་སྐུ་དེ་ངོ་སྤྲད་དོ། ། ཡང་ན་འགྲོ་འཕྲོ་ལ་འདིར་སྡོད་བྱ་བའམ། སོང་ཅིག་བྱས་ནས་ཕ་ཚད་སོང་དུས་ཚུར་ལོག་བྱས་ནས། ལོག་དུས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ས་ལེ་མི་འཕྲོ་བ་དེ་བཞག་ལ། རིག་གེ་རྗེན་ལ་སོང་བ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། ། མདོར་ན་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཐབས་སམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་སེམས་སྤྲོ་བ་དང་། གནས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཅི་བྱེད་ཀྱང་། རིག་པ་གསལ་དག་ཤེལ་གོང་འདྲ་བ་བློ་བྲལ་རྗེན་ལ་བུད་ནས་ལྟ་སྒོམ་དང་གཉེན་པོ་མེད་པ་དེ་ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་ངོ་སྤྲད་དོ། ། འདི་ལ་གསལ་ཉམས་དང་ཕྱེད་དགོས་ཏེ། གསལ་ཉམས་ནི་གནས་ཆ་ས་ལེ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་སྐུ་ནི་གསལ་རིག་གནས་ཆ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྣང་སྟོང་། གསལ་བདེ། མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་རིག་གེ་རྗེན་ནེ་བ་དེ་ཡིན་པས། ཟང་མ་ཐལ་དང་རིག་ཆ་དང་། གནས་ཆའི་ཁྱད་ཡོད་པས་འཛོལ་ས་མེད་དོ། ། གནད་དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ནི་གཟུང་དང་གནས་པ་དང་། ། རྩ་བ་བཅད་དང་དངོས་པོ་དེད། ། ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་བར་ནས་བཙལ། ། ཡེངས་ལ་བོར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། མ་བསྒོམས་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པ་ནི་འདི་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱེ་འགག་གསུམ་དང་བྲལ་བ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོ་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཆེན་པོ། དགེ་སྡིག་སྐྱོན་ཡོན་ལས་འདས་པ། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ངོས་འཛིན་གྱིས། སྟོང་ཆད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དང་ངོ་སྤྲོད་ལུགས་མི་འདྲའོ། ། དབུ་མ་ལ་སོགས་ནས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་གཅིག་ལ་དམིགས་རྩེ་གཏད་ནས། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཇལ། སེམས་ཀློང་ཕལ་ནས་ཡུལ་སྣང་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་མེད་མ་མྱོང་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པར་མཇལ་བས་སྤྱི་འབྱམས་གཤིས་ཤོར་གྱི་སྐྱོན་དང་གོལ་ས་ཆེའོ། ། འདིར་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་ཡོད་ལ། ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་དུ་རྗེན་ལ་བུད་པས་སྤྲོས་བྲལ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཁ་འདུམས་ཏེ། གོལ་ས་དང་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས་ངོ་བོ་ལ་འཛོལ་ས་མེད་པར་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་ལ་བཟློས་པ་ཡིན་ནོ། ། 2.དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས་འཁོར་བ་མིང་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། སྒོང་རྒྱའི་ཁྱུང་བཞིན་རྟོགས་ལྡན་འཁོར་གཡང་གཅོད། བྱ་ཁྱུང་གི་དབང་པོ་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་གཤོག་རྫོགས་པ་དེ། དུས་ལ་བབས་པ་ན་སྒོང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་མ་ཐག་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ལྡིང་བས། ཀླུ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། གཡང་ས་ཤུགས་ལ་ཆོད་པ་དུས་མཉམ་པ་ལྟར། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་ཚེ་འདིར་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་དེ་རིག་པ་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་ལ། ལུས་མ་འབྱོངས་པ་དེ་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པ་འདྲ་ལ། རིག་པ་གཡང་ས་དོག་མེད་པ་དེ་སྒོང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ནས་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་དང་མཚུངས་པ་ལྟར། ཐེག་དམན་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་འཁོར་བའི་གཡང་ཆོད་པ་དུས་མཉམ་པའོ། ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་བཞིན། ། སྤྲོ་བ་མེད་ཅིང་བསྡུ་བ་མེད། ། ཅེས་སོ། ། ཡང་ད་ལྟ་རྟོགས་པའི་རྩལ་གསུམ་རྫོགས་ཀྱང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒོང་རྒྱུ་ལས་མ་གྲོལ་བ་སྟེ། ནམ་ཞིག་སྦུབས་འཕོས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་སྒོང་རྒྱ་དང་བྲལ་ནས་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དུས་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་མཁའ་ལ་ལྡིང་བའི་ངང་ནས། གཟུགས་སྐུའི་བྱ་ཁྱུང་གདུལ་བྱའི་དོན་གཉིས་མཛད་པས་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞིང་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད་པ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། ། ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ངོ་བོ་གནས། ། རྒྱ་ཆེ་སྣང་བར་མ་ནུས་ཏེ། ། དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱུ། ། མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་ཀྱང་། ། རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། ། རྣམ་རྟོག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག ། རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། ། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། ། ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་དང་། ། སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། 3.རིག་པའི་ངོ་བོ་གང་དུའང་གྲུབ་བསལ་མེད་པས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་བླང་དོར་མེད་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རྩོལ་ཅན་མི་རིགས་ཡང་རབ་དོན་འདིར་འཐད། ། རིག་པའི་ངོ་བོ་གང་དུའང་གྲུབ་བསལ་མེད་པས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་བླང་དོར་མེད་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་ཉིད། བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་དངངས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བས་མི་འཐད་ཀྱང་། ཡང་རབ་དོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ལ། ། ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་ལུང་འདི་བསྟན་མི་བྱ། ། ང་ཡི་ལུང་འདི་ངེས་པར་བསྟན་བྱས་ན། ། དགེ་སྡིག་ལས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་ཟེར་ནས། ། ཡང་དག་ང་ལ་སྒྲོ་དང་སྐུར་བཏབ་པས། ། ཡང་དག་ང་དང་ཡུན་དུ་འཕྲད་མི་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། སྐབས་འདིར་དཔེ་འགལ་བས་དོན་ལ་རྒོལ་བའི་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་འགྲུབ་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ལ། སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། ། འདི་གཉིས་སེམས་གཅིག་གི་ངོ་བོས་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པ་ལ་འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་དཔེ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལ་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ལ། རྒྱུ་འབྲས་འབད་རྩོལ་གྱིས་འགྲུབ་པའང་སྣང་གཞན་དུ་ཟད་དེ།འཁྲུལ་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་རྫས་འགལ་བ་ཉིད་དང་། གཅིག་ཏུ་ན་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀུན་མཐུན་ལ། དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དཔེ་དོན་མེད་པས་དཔེ་དོན་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པར་བཤད་ནའང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་འགལ་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། ཅེས་པ་དང་ནང་འགལ་བ་ཉིད་དོ། གཞན་ཡང་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བའི་དཔེ་འགོད་པས་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་འགལ་བས་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལ་ཚོད་བཙུག་ནས། ། བཙལ་བས་མེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་སྐྱེ། ། འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགག་ཆོས་ལ་ཚོད་མི་གཟུགས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་ཕྱིར། ། འཇིག་རྟེན་རྐྱེན་སྐྱེད་ཆོས་ལ་དཔེ་མ་ལེན། ། ཞེས་སོ། ། དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་གིས་མི་བསྐྱེད་པར་རང་བྱུང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བཙལ་ས་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་ཆོས་རྣམས་ཕར་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན་པ་ལ། ཚུར་བསྐྱེད་དགོས་པའང་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་ལུགས་འཛོལ་བས་ཀྱང་བསྐྱེད་བྱར་མ་གྲུབ་བོ། ། དེ་ནས་བྱར་མེད་ཀྱི་ངང་དེར་གནས་པས་ཁོ་རང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་གསལ་བར་འཆར་བས་མ་བཙལ་བར་འགྲུབ་པས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ངང་ལ་གནས་པས་གཡོ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། རང་བཞིན་གནས་པས་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད། ། མ་བཙལ་ཇི་བཞིན་པ་རུ་གནས་པ་དེ། ། བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། ། དོན་དེ་རྟོགས་པས་ལས་རྣམས་མི་བྱེད་དེ། ། ལས་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གང་ཞིག་སུ་གནས་པ། ། དེ་ཡིད་མ་ནོར་མ་བཅོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། 4.རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་ནི། རང་དེངས་བུམ་མཁའ་བཅོ་ལྔའི་ཉི་ཟླ་ལྟར། ། འདིར་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྐལ་བ་རབ་ལུས་རྒྱ་རང་དེངས་ནས་ན་བུན་ལྟར་གྲོལ་བ་དང་། འབྲིང་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྲོལ་བ་དང་། ཐ་མ་བཅོ་ལྔའི་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲོལ་བ་དང་གསུམ་ལས། རབ་དེས་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་སྣང་བ་བཞི་གོ་བཟློག་ནས་རྟགས་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་སྟེ། དེའང་དང་པོ་རིག་པ་ཀ་དག་རྗེན་པ་ཆོས་ཟད་པའི་སྣང་ལ་རང་ངོ་ཤེས་པས། ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་དེ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྐྱོང་དུས། གཅིག་དང་དུ་མའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་ངང་ལས་མ་འདའ་བར་བསྐྱངས་པས། དགག་སྒྲུབ་དང་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་པ་རང་དག་ཟད་ནས། ཉམས་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་ཤར་འཛིན་མེད་ཟང་ཀར་རྒྱ་གྲོལ་དུ་ཤར་ནས་མཐར་འགྱུར་གྱི་ཉམས་ཟད་དེ་རིག་པ་དང་པོའི་གཞི་ལ་ཕེབས་དུས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ཐད་ཀར་ཤར་བས། དང་པོའི་ཀ་དག་ལ་རྟེན་པར་རང་ཐོག་ན་གནས་པའོ། ། འདིའི་དུས་ན་ཆོས་བོར་བ་ཆོས་ཟད་པ་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་ཤེས་གྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། འབྱུང་པོས་མི་གནོད་པའི་རྟགས་བཅུ་འབྱུང་སྟེ། (1)སས་མི་ནོན། (2)ཆུས་མི་འཁྱེར། (3)མེས་མི་ཚིག (4)རླུང་གིས་མི་གཡོ། (5)ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་བཞིན་འགྲོ། ། (6)དངོས་པོ་བསྒྱུར་བ་དང་ཡུལ་ཐག་རིང་པོའི་རི་ཁང་བཟང་ལ་སོགས་པ་སྤོ་པར་ནུས། ། (7)རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན། (8)ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་། (9)ལྷའི་མིག་དང་མངོན་ཤེས་ཐོབ། (10)སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་པའོ། ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། མ་གཏད་རང་སོར་བཞག་པ་ཡིས། ། སེམས་ཀྱི་དོན་འདིས་ཚིག་ཀུན་ཡང་། ། སུས་ཀྱང་བསླབས་པ་མེད་པར་ནི། ། སོ་སོའི་བློ་ལ་གོ་བར་སྣང་། ། འདི་ཉིད་རང་གི་བློར་གོ་བས། ། མི་སྣང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། ། ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། ། སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར། ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། ། སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བར། ། ན་བུན་བཞིན་དུ་མཁའ་ལ་དེངས། ། འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་ནི། ། ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་པར། ། གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་འགགས་ནས། ། གང་མི་སྣང་སྟེ་རང་ཟད་ནས། ། གསལ་བྱེད་རང་གི་ཉམས་མྱོང་བར། ། ལུས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་སོང་། ། ཞེས་སོ། ། ། འབྲིང་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྲོལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་གོམས་པ་ལས་འཆི་ཀའི་ཚེ། ལུས་བུམ་པ་དང་འདྲ་བ་དང་། སེམས་བུམ་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འབྲེལ་གྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ། ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་རང་རིག་དེ་གཞིའི་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་དང་ཐ་དད་མེད་པ་དེར་འདྲེས་པའམ། རིག་པ་གཅིག་པུ་རྗེན་པར་སོང་བས་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དང་དབྱེར་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ། བུམ་པ་ཞིག་པས་ནམ་མཁའ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལྟར་རང་རིག་སྔ་ཕྱི་དབྱེར་མེད་དུ་ཟང་ཐལ་བས་ཆོས་སྐུ་དང་ས་ཟིན་ནས། གཟུགས་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་གཟའ་སྐར་རང་འཆར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། མི་སྣང་ནམ་མཁའ་གུད་ལྟ་དང་། ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ནམ་མཁའི་དཔེས་རིག་པ་མཚོན་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་དུ་དེངས་པ་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་བྱེད་ནས་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པ་ལས། ཀུན་མཚོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཕྱི་ནང་དབྱེར་མེད་པས་རིག་པ་སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་དུ་མཚོན་གྱི། རང་གི་རིག་པ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་གཅིག་པུ་འདི་དུས་དེར་སྦུབས་དང་བྲལ་བས་རྗེན་ལ་བུད་པ་ལ་ཆོས་སྐུ་རང་ས་ཟིན་ནས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་འཇོག་པ་ཙམ་ལས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐ་མ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་ཟླ་འཆར་ནུབ་ལྟར་གྲོལ་བ་ནི། ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་མ་ནུབ་པ་ལྟར་འཆི་ཀའི་རིག་པ་རྗེན་པའི་ངང་མ་མཉམ་པའི་རྟོགས་པ་དེས་ཕྱིར་ཕུལ། ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་ཡོད་པ་ཤར་བ་དེས་སྡུན་བསུ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པར། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་ཡོད་པ་དེ་རྟོགས་པའི་ངང་དང་མི་འབྲལ་བར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཡང་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་རིག་པ་འོད་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་། བྲལ་བ་དེ་ནང་དབུགས་ཆད་ནས་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁར་ཐོན་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་ལས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་རླུང་བཞི་ཐིམ། ནམ་མཁའི་རླུང་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་པས། རིག་པ་ལུས་ལས་ཐོན་དུ་ཉེ་བའི་ཚེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་ཤེས་རླུང་ཞོན་གྱིས་དགོངས་པ་ལ་འཕོས་ཏེ་རིག་པ་སྙིང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མའམ་ཧཱུཾ་ངམ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པར་བསམས་ལ་ཧིག་གིས་རྒྱངས་ཏེ་འཕངས་པས་སྐད་ཅིག་ལ་ཡར་གྱིས་ཆོས་སྐུ་ལ་ཟང་ཐལ་ལོ། ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ན་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་རིག་པ་མིག་ལ་གཏད་དེ་བར་སྣང་གི་དབྱིངས་རིག་ལ་མིག་གཏད་པའི་ངང་ལས་རིག་པ་འཕོས་ནའང་བར་དོ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་སངས་རྒྱའོ། ། འདི་ནི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རླུང་བཞི་རིམ་གྱིས་ཞོན་ནས་ཀྱང་། ། རླུང་ཆེན་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པའི་ཚེ། ། ཡུལ་དང་གནས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུས་བསྟན། ། ཡུལ་གནས་དག་ལ་འཇུག་ལུགས་ནི། ། གྲོང་ཕོ་གྲོང་འཇུག་གདམས་པ་སྟེ། ། རྣམ་ཤེས་རླུང་ཞོན་རླུང་ལ་སྦྱང་། ། དེ་ཡང་གོང་དུ་འབྱོངས་པ་གཅེས། ། རིག་པ་བསྡུ་དང་འཕང་བ་གཅེས། ། དེ་ཡང་ཧིག་གིས་འཕང་བའོ། ། དེ་ཉིད་བླ་མའི་ཞལ་ལ་ཐུག ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་ནི། ། རིག་པ་འདི་ལྟར་གཏད་པར་བྱ། ། ཕུང་པོ་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས། ། རིག་པ་ཉིད་ནི་མིག་ལ་གཏད། ། ཡིད་ཙམ་བར་སྣང་ལམ་དུ་བྱ། ། དབྱིངས་དང་རིག་པ་མ་འགྱུར་ན། ། མི་དེ་བར་དོ་མེད་པར་ནི། ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ཅེས་སོ། ། དེ་ལྟར་འཕོ་ལུགས་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དོན་དུ་རིམ་པ་བཞིན་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གྲོལ་ན་སྟེ། རང་དོན་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་སྦུབས་ལ་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་ནས་དེའི་ངང་ལས་གཟུགས་སྐུ་འཆར་བས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་ཐོགས་མེད་དུ་འཕྲོ་བས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་ནི་ཐེག་པ་འོག་མའི་ལུགས་ལ་མེད་པ་འདི་ན་ཡོད་པས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། ། 5.རིག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེ་མེད་ཆོ་འཕྲུལ་འགལ་མེད་ནམ་མཁའི་འཕྲུལ། ། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ངང་ལས་རོལ་པ་དང་རྩལ་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་འཆར་བ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མི་རིགས་པ་ཉིད། འདིར་རིགས་ཏེ་སྐྱེ་མེད་ལས་འགག་ཏུ་འཆར་བ་ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའོ། ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། ། ཡེ་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པས། ། རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས། ། ང་ཡི་རང་བཞིན་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། ། ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་མི་བྱེད། ། ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་གྱིས་བཙལ་བྱ་རུ། ། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་ལས་འདས། ། ཞེས་སོ། ། 6.འཁོར་འདས་རིག་པའི་ངང་དུ་དབྱེར་མེད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཀློང་། ། རྨི་ལམ་གྱི་འཁོར་འདས་རང་སེམས་སུ་གཅིག་པ་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རིག་པའི་ངང་དུ་གཅིག་པས་སྤང་བླང་དང་རེ་དོགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། འཁོར་བ་འདས་པ་རང་རིག་ཉིད། ། སོ་སོ་མ་ཡིན་གཉིས་སུ་མེད། ། ཅེས་སོ། ། 7.རྟོགས་མ་རྟོགས་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད་པར་ཡེ་ནས་གྲོལ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་ད་གཟོད་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་བྱར་མེད་དེ། ཡེ་ནས་མ་གྲོལ་ན་རྟོགས་པར་བྱས་པས་གྲོལ་མི་ནུས་ལ་གྲོལ་ན་འགྲོལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཆིང་གྲོལ་དུ་མི་བྱེད་དོ། ། ངོ་སྤྲད་པས་གྲོལ་སྙམ་པ་ཡང་འཁྲུལ་རྟོག་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་གང་བཅིངས་ནས་ཁྱོད་འགྲོལ་བར་བརྩོན། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཏེ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་གྲོལ་བར་མེད་ལ། རྟོགས་པས་བཟང་དུ་མ་སོང་མ་རྟོགས་པས་ངན་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་པས་གློ་བུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་ཅིང་། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དེ་བློ་ལས་འདས་པས་ཀྱང་རྟོགས་བྱར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ནི་རྟོགས་པར་བྱར་མེད། ང་མི་སྤྲོད། ངོར་མི་སྒོམ། ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པས་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྙིང་པོ་བརྟགས་དང་བརྟག་དཔྱད་ཡིད་ཟད་དེ། ། སྒྲིབ་བྲལ་ཅོག་བཞག་སླད་པ་མེད་པའི་ལམ། ། མཐོང་མེད་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་དངོས། ། ཞེས་སོ། ། 8.ཐབས་ཤེས་ཀྱི་གནད་ལ་མི་བརྟེན་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཐབས་ལ་མ་བརྟེན་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་རྟོགས། ། ཐེག་པ་འོག་མར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རང་གི་ཐབས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་ཚོགས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་བརྟེན་ན་མི་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ། འདིར་གང་ལའང་མ་ལྟོས་པར་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེ་བ་ཨ་ཏི་ལ་འཐད་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་འབྲལ་མ་མྱོང་བས་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཉིད། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རླུང་བཀག་མིག་བཙུམས་པས་ནི་རང་སེམས་འཆིང་། ། བཅོས་མེད་ལྟོས་དང་བྲལ་བའི་གཞི་མེད་པར། ། ཡིད་དཔྱོད་སྤྲོས་དང་བཅས་པས་གནས་ལུགས་འཆིང་། ། ཡེ་གྲོལ་བྱ་བྲལ་སོར་བཞག་གདེང་མེད་པར། ། ཞེ་འདོད་ཉམས་དང་བཅས་པས་རྟོགས་པ་འཆིང་། ། མ་བཙལ་རང་སར་བཞག་པའི་གནད་མེད་པར། །རྒྱུ་འབྲས་ལུང་ལ་ལྟོས་པས་རིག་པ་འཆིང་། ། ཞེས་སོ། ། 9.བསམ་འདས་མཐའ་མེད་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཡེ་གདལ་མུ་མེད་ཆིག་ཆོད་ཉིད་དུ་བསྟན། ། ཐེག་པ་འོག་མ་དང་སེམས་ཀློང་ཁ་ཅིག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མཐའ་དབུས་དང་གདེང་མཐའ་མེད་པས་རིག་ཡུལ་ལས་འདས་སོ། ། ཞེས། སྟོང་འབྱམས་མུ་མེད་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལས། འདིར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆིག་ཆོད་རྗེན་པར་བསྟན་པས། སེམས་དང་བློ་དང་དམིགས་ཡུལ་དུ་མེད་པ། སོ་སོ་རང་གི་རིག་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ལྟ་བ་མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་དང་། ། སྒོམ་པ་མ་བཅོས་གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད། ། སྤྱོད་པ་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ལྷུག་པ་ཉིད། ། འབྲས་བུ་མ་བཅོས་རང་སྣང་རིག་པའི་ངང་། ། དམ་ཚིག་མ་བཅོས་མ་གཡེངས་ཆོས་ཉིད་དང་། ། དབང་རྣམས་མ་བཅོས་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་། ། དད་པ་མ་བཅོས་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ཀློང་། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དབང་པོ་རབ་མཆོག་འདི། ། བདེ་ཆེན་ས་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གནས། ། ཞེས་སོ། ། 10.རིག་པ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རིག་པ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཁོ་ནས་ཆོག ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་རིག་པ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གི་ངང་ལས་ཤར་ནས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་སུ་ལུགས་སུ་འཇུག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་དག་གོ་བཟློག་སྟེ། དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་སར་མེད་པས་རིག་པར་ཕུ་ཐག་འཁྲུས་ནས། འཁོར་འདས་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་རྟོགས་དུས་ཡར་སངས་རྒྱས་ལ་རེ་བ་མེད་དེ་རིག་པ་ཉིད་ལས་ཤར་བ་མ་གཏོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལོགས་ན་མེད་པར་ཐག་ཆོད། མར་འཁོར་བར་ལྷུང་གིས་དོགས་པ་མེད་དེ་རྩ་བ་རིག་པ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད། རིག་པ་ཉིད་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་པས་ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟློས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཟད་སར་སྐྱོལ་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྒྲིབ་མེད་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་གདལ་བའི་ཀློང་། ། སངས་རྒྱས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་ཡང་མེད། ། འཛིན་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། ། རྟོག་པ་མེད་པས་མ་རིག་འཁྲུལ་བ་མེད། ། ཞེན་པ་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ཀྱང་མེད། །ཆགས་པ་མེད་པས་བག་ཆགས་སེམས་ཀྱང་མེད། ། འདས་པ་མེད་པས་མ་འོངས་མིང་ཡང་མེད། ། ད་ལྟ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་མིང་ཡང་མེད། སྟོན་པ་མེད་པས་སྟོན་བྱེད་མིང་ཡང་མེད། ། ཐིག་ལེ་གཅིག་རྟོགས་ཡངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། ། མི་ལྡོག་ས་ལ་འགྱུར་མེད་ངེས་པར་གནས། ། བདེ་ཆེན་ས་ལ་འགྱུར་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། རྟོགས་མེད་ས་ལ་འབྲས་བུ་མ་བསྒྲུབས་གསལ། ། ཞེས་སོ། ། 11.འཁྲུལ་པ་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། འཁྲུལ་རྒྱུ་འཁྲུལ་པ་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་མཁན་མེད། ། རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་མ་གཡོས་ལ། གཉིད་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་། རིག་པ་ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་མ་གཡོས་པའི་དོན་ལ་བསམས་ཏེ། གཞིག་ཅིང་དཔྱད་ན་སུ་ཡང་འཁོར་བར་ལྷུང་མ་མྱོང་སྟེ། འཁོར་བ་ཉིད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་དག་ཟིན་པས། སྟོང་གཟུགས་དེ་ཡང་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུར་དག་པས་འཁྲུལ་རྒྱུ་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། འཁྲུལ་སྣང་དང་། འཁྲུལ་མཁན་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ། སྔར་མ་འཁྲུལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་མྱོང་ཕྱིས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། གཞི་མེད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱུང་ཆེན་ལས། འཁྲུལ་དང་མ་རིག་སུ་ལ་སྲིད་མིང་མེད། ། དེ་ཕྱིར་ཡེ་ནས་མ་བཀྲོལ་ཕྱིས་བཀྲོལ་མེད་སྣང་བའོ། ། ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དུག་ལྔས་ཡེ་ནས་གོས་པ་མེད། ། འཁོར་བ་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། ། ཅེས་སོ། ། 12.མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཀུན་ཁྱབ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ། ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ། དུས་དང་སྤང་གཉེན་མེད་པ། བྱ་བྱེད་དང་འགྲོ་འོང་མེད་པ། ལྟ་སྒོམ་དང་སྤྱོད་འབྲས་མེད་པ། ཡིན་མིན་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པ། རང་བཞིན་བཅུའི་རྩོམ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ། ཀུན་ཁྱབ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། ། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ། ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། ། ལུང་ཆེན་ཐོག་འབེབས་ཡིན་པར་ལ་ཡང་བཟླས། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ང་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ཀུན་བྱེད་དང་ནི་ཀུན་གྱི་ལ་བཟླའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། 13.ད་ནི་རྟོགས་པ་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པས་ཆོས་ལ་བྱུར་མེད་ཆེན་པོར་བཟླ་བ་ལས། གཤིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཆོས་ཟད་བློ་འདས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། གྲོལ་རུང་དག་རུང་གྲུབ་རུང་མ་གྲུབ་རུང་། ། རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་གཞི་མེད་ཟང་ཀ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པར་སོང་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡན་ལག་མ་བསྐྱོད་ཡེ་ཕྱིན་པས། ། འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡེ་ནས་བགྲོད། ། སྨྲས་པའི་ངག་ནི་བརྗོད་མེད་པས། ། ཡེ་ནས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། ། བསམ་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཡེ་སྟོང་པས། ། ཡེ་ནས་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་གནས། ། དྲི་མ་རྣམས་ནི་རང་དག་པས། ། དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། ། ཞེས་སོ། ། 14.རེ་དོགས་བློ་འདས་སུ་རྟོགས་པས་བློ་བདེ་ཁོངས་ཡང་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། གཉིས་རུང་འདིས་རུང་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་། ། ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་ལ་བྱ་བྱའི་ཆོས་མི་འདུག་པས་བྱར་མེད་ཟང་ཀ་རྗེན་པ་ལས་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱིས་བཅོས་སུ་མེད་དེ། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། ཡང་དག་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལས། ། བྱ་དང་བྱེད་པའི་རིག་པ་མེད། །འཛིན་པས་གོལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ། ། ལམ་ལ་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་མེད། ། ལྟོས་པའི་རིག་པ་གང་ཡང་མེད། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ཆར་འཛིན་པ་མེད། ། ཅེས་སོ། ། 15.ཡིད་ལ་བྱར་མེད་ཡེ་ཟད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས་བློའི་དམིགས་བསམ་སྤྲོ་བསྡུ་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། བསྒོམ་རུང་དཔྱད་རུང་བགྲོད་རུང་མ་བགྲོད་རུང་། ། རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་སངས་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པར་རྟོགས་པས་འདི་ཡིན་གཏད་སོའི་ཆོས་ལ་དཔྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྣང་བྱེད་མ་ཡིན་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། ། སྒྲིབ་བྱེད་མ་ཡིན་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ལ་འདུས། ། བྲི་བ་མ་ཡིན་ཐོགས་མེད་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ། ། རྩོལ་བ་མ་ཡིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཆོས་དང་བྲལ། ། གཅིག་པུ་མ་ཡིན་དུ་མའི་ཆོས་དང་བྲལ། ། ཞེས་སོ། ། 16.རིག་པ་སྒྲིབ་མེད་ཟང་གར་རྟོགས་པས་བྲལ་ཐོབ་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། བྲལ་རུང་རྫོགས་རུང་ཐོབ་རུང་མ་ཐོབ་རུང་། ། རིག་པའི་ངོ་བོ་འདི་ལ་སྤངས་ཐོབ་དང་གྲོལ་འཁྲུལ་མི་འདུག་པས། ད་ནི་ཡར་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོབ་ཏུ་མི་རེ་བས་དེའི་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་བསྒོམ། མར་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཀྱིས་མི་དོགས་པས་དེའི་རྒྱུ་སྡིག་སྒྲིབ་ལ་སྦྱོང་བཤགས་མི་བྱེད། བྱར་མེད་ཆོས་མེད་དུ་ལས་ཟིན་པས་འཁོར་འདས་སྤུངས་ཐོབ་མེད་པར་བློ་བདེ་བས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གཞི་ནས་གཞན་བྱུང་ཆོས་མེད་པས། ། གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཉག་གཅིག་གོ ། གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཟད་པས། ། ཐིག་ལེ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཉིད། ། མུན་པ་གདོད་ནས་རྣམ་དག་པས། ། རིག་པའི་སྣང་བ་འདོད་གསལ་ཁྱབ། ། འཁོར་བ་འགྱུར་མེད་འགགས་ཟིན་པས། ། ཡེ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། ། མཚན་མའི་ངོ་བོ་སྟོང་སངས་པས། ། བདག་འཛིན་བློ་ནི་ཡེ་ནས་ཟད། །ཅེས་སོ། ། 17.ཆོས་ཟད་རྒྱ་གྲོལ་ཕྱམ་གདལ་དུ་རྟོགས་པས་གང་ལ་ཡང་རྩིས་མེད་རང་ཡན་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། གྲུབ་རུང་བཅིང་རུང་སླེབ་རུང་མ་སླེབ་རུང་། །ད་ནི་རིག་པའི་སྟེང་འདིར་ཁྱད་མི་འདུག་སྟེ། ཆོས་ལ་བྱར་མི་འདུག་བྱས་ཀྱང་ཆོས་སུ་མི་འདུག ཡོད་མེད་མཐར་འདུག ཡིན་མིན་བློར་འདུག ལྟ་སྒོམ་སྒྲོག་ཏུ་འདུག ཆོས་ཉིད་གོལ་སར་འདུག འཁོར་འདས་རིག་པར་འདུག རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་འདུག ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འདུག ཕྱལ་པ་རང་ཡན་གྱི་ཤེས་པ་རྒྱ་གྲོལ་བར་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། ། བསམས་ན་རྟོག་པ། བསྒོམས་ན་བློ། བརྗོད་ན་ཚིག བལྟས་ན་གཟུང་འཛིན། བཞག་ན་ཆོས་ཉིད། བྱས་ན་འཁོར་བ། བྱུང་ན་རང་ཤར་རང་བབས་གནམ་ཡན་གྱི་ཤེས་པ་དགའ་བདེ་གུ་ཡངས་སུ་ཐལ་ལོ། ། བྱས་པས་མི་ཟིན། བལྟས་པས་མི་མཐོང་། བསྒོམས་པས་མི་གྲོལ། བཙལ་བས་མི་འགྲུབ། གློད་པས་མི་གྲོལ། བཟུང་བས་མི་ཟིན། ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཟང་ཀ་རྗེན་པར་ཐལ་ལོ། །འཁོར་འདས་ལ་བར་མེད། ཟང་ཐལ་ལ་རྗེས་མེད། རང་ཤར་ལ་རིས་མེད། རང་གྲོལ་ལ་ཆོས་མེད། ཆོས་ཟད་ལ་མིང་མེད། ལྟ་སྒོམ་ལ་རྩིས་མེད། རང་རིག་ལ་སེམས་མེད། ཕྱལ་པ་ལ་རིས་མེད། སྐྱེ་འགགས་ལ་གཞི་མེད། རང་གསལ་བར་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅར་ཕོག་རིས་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། ། ཤར་ས་ནས་གྲོལ། སྣང་ས་ནས་སྟོང་། འགྱུ་ས་ནས་ཡལ། ཡིན་ས་ནས་མིན། མིན་ས་ནས་ཡིན། ཡོད་ས་ནས་མེད། མེད་ས་ ནས་ཡོད། གནས་ས་ནས་འགྱུ། འགྱུ་ས་ནས་གནས། རང་བཞིན་བར་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་བསམ་གཏན་དུ་ཐལ་ལོ། ། ཡོད་པར་བསྒོམ་ཡང་རྟག་མི་སྲིད། མེད་པར་བསྒོམ་ཡང་ཚད་མི་སྲིད། ཡོད་མེད་དུ་བལྟས་ཀྱང་མཐར་མི་ལྟུང་། ཡིན་མིན་དུ་ཤར་ཡང་རིས་སུ་མ་བཅད། བདེ་སྡུག་ཏུ་སྣང་ཡང་རྗེས་མི་མཐུད། ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་ཀྱང་བློ་མི་འཇུག བར་མེད་དུ་གྲོལ་ཡང་གཤིས་མི་སྐྱོང་། རིས་མེད་ཕྱོགས་ཡན་གྱི་ཤེས་པ་ཁ་ཡན་དུ་ཐལ་ལོ། ། ཡོད་དུ་ཆུག མེད་དུ་ཆུག སྣང་དུ་ཆུག ཡིན་དུ་ཆུག མིན་དུ་ཆུག བཟང་དུ་ཆུག ངན་དུ་ཆུག རྟོགས་སུ་ཆུག མ་རྟོགས་སུ་ཆུག་རང་སངས་རྗེན་པ་སྟོང་ཡལ་གྱི་ཤེས་པ་ཁ་གང་རྒྱ་ཕྱལ་རྗེས་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། ། ཡེ་ནས་མ་གྲོལ་ཏེ་གཞི་མེད། རང་ངོ་མི་ཤེས་ཏེ་གཉིས་མེད། ལྟ་སྒོམ་མི་སྤྱོད་དེ་བྱར་མེད། གནས་ལུགས་མི་སྐྱོང་དེ་ངང་མེད། རང་བབས་མི་འཇོག་སྟེ་གནས་མེད། རང་སར་མི་གྲོལ་ཏེ་རྟེན་མེད། ཡེངས་སངས་ཆོས་མེད་དེ་དབྱིངས་མེད། མཐར་ཐུག་རིས་མེད་དེ་མཐོང་བ་ལས་འདས། ཆོས་མེད་བྱ་བྲལ་གྱི་ཤེས་པ་རྗེན་པར་ཐལ་ལོ། ། ལྷ་སྒོམ་གྱི་གཟེབ་ཏུ་མ་འཆིངས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་རར་མ་གཞུག གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་དུ་མ་བསྐྱངས། ཟང་ཐལ་གྱི་རྟེན་ལ་མ་འབུད། ཤར་གྲོལ་གྱི་འཕྲང་ལ་མ་བཤར། རང་ཡལ་གྱི་ཕྱམ་ལ་མ་བསྒྱུར། རང་གྲོལ་གྱི་དོན་ལ་མ་སྤྱོད། བརྗོད་མེད་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་སྐྱེལ། གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་ཕྱམ་པ་ལ་ངང་དངས་ཀྱི་ཤོལ་འདེབས་སྒྲོག་དུ་ཆེ་བས། ཆོས་མ་བསྒོམ་བློ་མ་བསྒྱུར། སྡུན་མ་བསུ། རྗེས་མ་སྙོགས། དེ་ལྟར་མ་བཟུང་། ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ་མ་བསྐྱངས་པར་རྩིས་མེད་རང་ཡན་གྱི་རིག་པ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ཐལ་ལོ། ། ད་ནི་ཅིར་སྣང་རྒྱ་ཡན་དུ་སངས་པས། ། ཡིན་མིན་གྱི་རྩིས་ལས་འདས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་སྨྲ་དང་བྱ་བྱེད་རྣམས། ། སྟོང་རིག་གསལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། ། བཟང་དང་ངན་པའི་རྟོག་པ་རྣམས། ། བསྒོམ་པ་ཆུ་བོའི་ཀློང་ཆེན་ཡིན། ། ལོག་ལྟ་ཡང་དག་འདོད་པ་རྣམས། ། རྣལ་འབྱོར་རིས་མེད་ལྟ་བ་ཡིན། །རེ་དང་དོགས་པར་འཛིན་པ་ཀུན། ། ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་འབྲས་བུ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་དུས་སོ། ། 18.རྟོགས་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། བཟང་ངན་ཆོ་འཕྲུལ་ཅི་ཤར་ཟི་བུན་ཕྱོལ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཅིར་སྣང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་མཐོང་བ་མེ་ལོང་དུ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་རྟོག་པར་ཕྱི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་རིག་པའི་རོལ་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཙམ་ལས་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པས་རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཅི་སྣང་ཡང་སྟོང་གཟུགས་རིག་པའི་ རོལ་པ། ཅི་འགྱུས་ཀྱང་ཡེ་སངས་རྗེས་མེད། དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མཉམ་པས་བྱར་མེད་བློ་འདས་ཆེན་པོར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན། བླང་དོར་གྱི་ཆོས་ཟད་པའི་དུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དགོངས་པ་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། ། སྣང་བ་སྣང་བའི་ཐོག་བསལ་བས། ། བཞིན་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལས།གྲོལ་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་གྲོལ། ། ཤེས་པ་འགྱུ་བ་སྟོང་ཕུལ་བས། ། མཐོང་ཤེས་རིག་པ་ཐ་དད་མིན། ། དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། ། གཅིག་ཤེས་པས་ནི་ཀུན་གྲོལ་ཕྱིར། ། གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་གྲངས་མཐའ་ཟད། ། རྟོག་ཅིང་འཛིན་པའི་ ཡུལ་མི་སྣང་། ། འགྱུ་དང་འཛིན་པ་ཡེ་ནས་སྟོང་། ། སྟོང་པའི་དགོངས་པ་གསལ་རྫོགས་པས། །དུ་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད་པའོ། ། ཞེས་སོ།། 19.རྟོགས་པ་ཁོང་ནས་ཤར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གང་ཤར་འདེམ་ཀ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། གང་སྣང་གང་ཤར་གང་ཡིན་ཡིན་དུ་ཆུག ། འདི་ལ་རིག་པའི་སྟེང་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དེ། རིག་པ་གཅིག་གི་ངང་ནས་ཤར་བས་གཞི་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང་། ཤར་ཚད་རིག་པའི་རྩལ་ལས་གཞན་མེད་པས་རྩོལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང་། ཤར་བས་གྲོལ་ཟིན་པའི་མ་བཟུང་ན་རང་ཡལ་དུ་གོ་གཅིག་པས་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང་། ཅི་ཤར་ཅི་སྣང་ནས་གཞི་མེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྟོང་ཟིན་ཏེ། གྲུབ་དོགས་པ་མེད་པས་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་མེད་པ་གསལ་སྣང་ལ་བློས་གཟུང་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡུལ་སྣང་དང་བློ་རྟོག་གང་ཡང་སྤང་བླང་གི་འདེམ་ཀ་བྱར་མེད་དེ། གཞི་མེད་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་གོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། མཐའ་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་དེ། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། སྣང་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་། ། སྟོང་པ་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས། ། འདས་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད། ། ཅེས་སོ། ། 20.ཐ་མལ་རང་བབས་ཀྱི་སྣང་བར་སྤྱོད་པ་ནི། རིག་པ་ཐོད་རྒལ་ཀུན་སྤྱོད་ངེས་དོན་ནོ། ། འདིར་ཆོས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཐ་མལ་བ་ལས་ལོག་ནས་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་བྲེལ་དོ་སྣ་ཚོགས་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བ་ཡིན་ན། ཐ་མལ་དུ་གནས་པས་ཅང་འགྲུབ་བམ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཁྱད་མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ཆོས་ལ་བློ་མ་སྦྱངས་པས། ཆོས་ཡིད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་ནི་ཆོས་མ་བྱས་ཡེ་ཟིན་དུ་རྟོགས་པས་བློ་བདེ་སྟེ། ཆོས་ཟིན་ནས་ཆོས་པོར་ཆོས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མེད་ཅིང་རང་བབས་ཐ་མལ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ ། ཡང་འདི་ལྟར་འཇིག རྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བྲེལ་ནས་སེམས་ལས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་མེད་པས་ཐ་མལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མཚུངས་ན་ཐ་མལ་པ་འཁོར་བ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཐལ་བ་ལས། སྒོ་གསུམ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་མེད་པ་དང་། ཐ་མལ་དུ་སྣང་བ་ཟང་ཐལ་དུ་སངས་པས་འཆིང་བར་མེད་དེ། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་གྲོལ་བ་ནི། དཔེར་ན་གྲེས་མའི་ཐག་པ་མེར་ཚིག་པ་དེ་ཐག་པར་སྣང་ཡང་འཆིང་བའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་མེས་ཚིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ལ་ཟང་ཐལ་བས་ཤེས་པ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་དང་། ཟས་གོས་དང་ནོར་འཛིན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་གཞི་མེད་རྨི་ལམ་ལྟར་རྟོགས་ནས་མ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཆིང་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དེ་མེད་པས་ཞེན་པ་རང་མཚན་པས་སེམས་བཅིངས་ཏེ། ཐག་པ་མེར་མ་ཚིག་པ་ལྟར་ནང་སེམས་དང་ཕྱི་སྣང་བ་ལ་དགག་སྒྲུབ་རང་གར་ཡོད་པས་འཆིང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞལ་ སྔ་ནས། གང་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཐོང་། ། རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་སུས་ཀྱང་ཤེས་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པ་དང་། ཡང་རྗེས་སུ་གདམས་པ། སྣང་བས་མི་འཆིང་ཞེན་པས་འཆིང་། ། ཞེན་པ་ཆོད་ཅིག་ན་རོ་པ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཐ་མལ་པ་ལ་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་སྐལ་བ་ཆུང་ཞིང་རྟོགས་པ་དང་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པ་དག་ན་རེ། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ངང་ནས་བྱ་བྱའི་ཆོས་སྤྱོད་བྱས་པས་ཆོད་མོད། དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དེ་མི་འདོད་དམ་ཟེར་རོ། ། ལན་བཤད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ངོར་མཉམ་ཤར་ལ་བཟང་ངན་དུ་འབྱེད་པ་ཁྱེད་རང་དེ་ལྟར་གྱིས་ལ་རེམ་ཅིག ངེད་ནི་རྨི་ལམ་སྣང་བའི་ཆོས་ལ་གཅིག་མི་སྤོང་། གཅིག་མི་ལེན། སྤོང་ལེན་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འགལ་ཏེ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་མ་ཡིན་ལ། རྩོལ་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རེ་བ་འདིའི་སྣོད་མ་ཡིན་པས། ཐེག་དམན་བྱིས་པ་གྲོང་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་བར་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དེ་ལྟར་མ་རིག་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱས་གྱུར་ནས། །བྱར་མེད་བདེ་ཆེན་དེ་དང་མ་འཕྲད་དེ། ། རྩོལ་སྒྲུབ་ནད་ཀྱི་མ་རིག་དེས་ཟིན་འགྱུར། ། དེ་བས་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་རྫོགས་ཆེན་ལ། །སྐལ་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུང་ལས་འབྱུང་བས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་མི་བྱེད་དོ། ། ཡང་སྐལ་ཆུང་པོ་དེ་ན་རེ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་མཉམ་པས་ཆེད་དུ་བྱར་མེད་པ་དང་། བདེན་ན་བྱས་པས་འགྲུབ་ལ་མ་བྱས་ན་མི་འགྲུབ་ལ་མ་བྱས་ན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱེད་དགོས་སོ། ། ཞེས་ཟེར་ན་སྨྲས་པ། མ་གྲུབ་ན་བསྒྲུབས་ཀྱང་མི་འགྲུབ། གྲུབ་ན་བསྒྲུབས་མི་དགོས། རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་རྫོབ་པས་སེམས་ཉིད། དོན་དམ་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུ་གྲུབ་ཟིན་ལ། དེ་ཡང་བཞག་ན་མངོན་ལ། བྱས་ན་མི་འགྲུབ་ཆུ་དྭངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྙོག་ན་མི་མངོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་ལ་མི་རྟོགས་ཞོག ། ཅེས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་ཡིན་ཏེ། འཇོག་དགོས་གཟིངས་པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་བྱར་མེད་ལ་བྱ་བཙལ་བྱས་པས་རྒྱུ་འབྲས་དང་གཞི་ལམ་འགལ་ནས་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་ཆེ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱས་ཟིན་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་པ་མ་རིག་ནས། ། རྩོལ་སྒྲུབ་བྱ་བྱེད་བསྒོམས་ནས་གྲུབ་ལྟ་ན། ། བྱང་ཆུབ་གེགས་སུ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །
《མདོ་རྒྱུད་མཛོད་མི་པ་》ཤ་148.4ལས་བཏུས།