ཐོད་རྒལ་སྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོ་གང་ལ་སྣང་བ་གཉིས།
དེ་ཡང་། མདོ་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དེབ་གཟུགས་གླེགས་བམ་བཞི་པ་མདོ་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་རྒྱས་འགྲེལ་སྐབས་ཉེར་གཉིས་པ་ཐོད་རྒལ་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། 1.སྒོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འཆར་བའི་སྒོ་མིག་གཉིས། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཕྱིར་གསལ་དུ་འཆར་བའི་སྒོ་དངོས་ནི་མིག་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་བཞིའི་དྭངས་མ་ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་དུ་སྤྱན་གཉིས་ཆགས་པ་ལ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཏེ་ལྟེ་བ་ནས་སྙིང་གར་འབྲེལ། དེ་ནས་མགྲིན་པར་འབྲེལ། དེ་ནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་དུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་རྩ་བཞི་ལས་དབང་པོའི་ཡུལ་འཆར་བར་བྱེད་པའི་རྩ་རྩ་བ་གཅིག་ལ་རྩེ་མོ་ལྔར་གྱེས་ནས་སྒོ་ལྔ་སོ་སོའི་རྟེན་བྱེད་པ་ལས། ཁྱད་པར་གཟུགས་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་རྩ་སྐྱོན་ཡོན་དབང་པོ་དྭངས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྩ་བ་ཕྲ་བ་བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུའི་རྩ་གཉིས་མིག་གཉིས་ཀྱི་ཨ་འབྲས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལ་ཟུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སྣང་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་ཆ་གཉིས་ཏེ། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆ་འཁྲུལ་སྣང་རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། དག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆ་སྟོང་གཟུགས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ན། གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་འཁོར་འདས་སྟོན། ། ཞེས་བྱའོ། ། མཐོང་ཆ་གཉིས་ལའང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་འོད་རྩའི་ཆ་དེས་འོད་སྣང་མཐོང་བས་རྒྱང་ཞུགས་དགོ་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་ལ་དབང་པོ་རྟེན་གྱི་ཆ་དེས་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བས་རླུང་ཞགས་མ་དག་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། ། རང་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་བསྡོམས་པ་ལ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ཀྱང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ལ། ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ན་འོད་རྩ་དྭངས་པའི་སྣ་དེ་ཉིད་རྐྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ལམ་སྣང་མཐོང་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལ་གནད་ཆེ་བར་ཡོད་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་ཏུ་ཐོངས་མཛོད། སྔ་རབས་པ་དག་ཡིག་དངོས་ལ་འདོད་ཀྱང་། འོད་རྩའི་ཚ་ཟུག་པ་དེ་མ་ཕྱེད་པར་སྣང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ན་དར་དཀར་དང་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་གྱི་རྩ་སྣ་རླུང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ལས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྱི་བོ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང་། དེ་དག་གི་རྩལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་དུ་མ་དང་འོད་རྩའི་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། ། 2.དེ་ལས་འཆར་བའི་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། (1)འཆར་གཞི་སྒྲོན་མ་བཞི་མིག་གཉིས་ལས་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་འབྲེལ་དགོད་པས་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། མིག་གཉིས་ཇི་ ལྟར་སྒྲོན་མ་བཞི། མིག་གཡས་ནས་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་དང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཏེ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐབས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་ལ། མིག་གཡོན་ནས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་ཞིང་། དེའི་དབུས་ཚངས་པའི་བུ་ག་ནས་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཐིག་ལེ་བརྩེགས་མར་སྣང་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་མཐོང་བྱེད་སྒོ། ། དེ་ཉིད་གཡས་གཉིས་གཡོན་གཉིས་དབུས། ། སྒྲོན་མ་འབར་བའི་ཚུལ་དུ་གནས། ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་། ། དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་། ། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཉིད་དང་ནི། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ནི། ། མཐོང་བྱེད་ཡུལ་ལ་སྣང་བའོ། ། རིག་པ་རྟོག་མེད་ལུ་གུ་རྒྱུད། ། བདེ་ཆེན་ཚངས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་། །ཞེས་སོ། ། (2)འཆར་བྱེད་སྒྲོན་མ་དངོས་སོ་སོར་བསྟན་པས་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། [1]རྐྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ལ་བཅུ་ལས། <1>ངོ་བོ་ནི། རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོས་སྣང་བ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པས་འཁོར་འདས་མཐུན་པར་བལྟ་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ཡིས། ། ངོ་བོ་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་སྡུད། ། མཐོང་བྱེད་འཛིན་ཆ་མ་འགགས་ཕྱིར། ། གཉིས་ཀའི་ཆ་འཛིན་ལྟ་བས་ན། ། འཁོར་འདས་མཐུན་པའི་ལྟ་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། <2>ངེས་ཚིག་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྒྱང་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྟ་ཕོ་ལ། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞོན་ནས་རྒྱུ། ། ཡུལ་རྣམས་ཀུན་ལ་འཇུག་ཅིང་སྡུད། ། ཞགས་པས་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ནི། ། འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཟུང་། ། ཆུས་ནི་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པར་བྱེད། ། དེ་ཡང་གཉིས་ན་ཆ་མཉམ་སྟེ། ། མདོར་ན་དབང་པོའི་འདས་མ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། <3>མཚན་ཉིད་ནི། གཟུགས་སྣང་འཛིན་རུང་དུ་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་སྣང་འགག་བྱེད་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། ། ཁྱབ་པས་འཇུག་པ་འཇུག་པས་ཁྱབ། ། འབྱུང་བ་བཞི་དག་བྱེད་པར་གནས། ། འཛིན་འཇུག་མཆེད་དང་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འདི་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ། ། འཆར་བྱེད་འགག་པ་མེད་པ་ཡི། ། དབང་པོའི་དྭངས་མ་མིག་གི་སྒོར། བསྐྱེད་པས་པད་མའི་སྤྱན་དུ་གནས། ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དབང་པོ་འཛིན། ། འབྱུང་བ་ལས་ནི་འཕེན་པ་དང་། ། སྡུད་དང་འཛིན་དང་མཆེད་པར་སྣང་། ། ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་ལྟ་བ་དང་། གནས་དང་གོང་མ་འཛིན་པའོ། ། དབང་པོས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་། ། ཡུལ་མེད་རྣམས་ནི་རང་འཛིན་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <4>དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། 1)འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དཔར་རྟེན་དྭངས་པ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའོ། ། 2)དབང་པོ་འདུས་པའི་རླུང་ཞགས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་གཟུགས་ལ་འཛིན་ནུས་སུ་སྐྱེས་པ་མིག་གི་དབང་པོ། 3)ཡེ་ཤེས་འདས་པའི་རྒྱང་འོད་རྩ་དྭངས་པའི་རྩྭ་སྣ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བྱེད་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་རང་འདུས་པའི། ། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དང་། ། ཡེ་ཤེས་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དང་། ། དབང་པོ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་སོ། ། ཞེས་སོ། ། <5>རྟེན་ནི། རང་གནས་མིག་ལ་བརྟེན་ལ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སྣང་ཡུལ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་དག་མ་དག་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་རྟེན་ནི་སྣང་བ་ལ། ། དག་དང་མ་དག་བྱེ་བྲག་གིས། ། ལས་དང་ཚོགས་པ་དག་དང་ནི། ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བརྟེན། ། ཞེས་སོ། ། <6>བཞུགས་ཚུལ་ནི། སྣང་བ་འཛིན་བྱེད་དུ་རང་གསལ་འགག་མེད་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གནས་དང་གོང་མ་འཛིན་པར་བཞུགས། ། ཞེས་ སོ། ། <7>གནས་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཡི་གནས་ནི་མིག་ཡིན་ཏེ། ། མཐོང་བྱེད་འགག་པ་མེད་པ་ཡིས། ། ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། <8>ཡུལ་ནི། སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་དེའི་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཆ་སྟེ་དངས་མ་འདུས་པའི་ཡུལ་ལོ། ། དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་མིང་གི་ཆ་དེ་དབང་པོའི་རླུང་ཞགས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། འོད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས། ། སྡུད་ཅིང་འཛིན་ལ་འཕེན་པར་བྱེད། ། མནན་ཀྱིས་བཅིངས་དང་ཞགས་པ་དང་། ། དབང་པོ་སྒྱུར་དང་རྩ་བ་བཅད། ། འདྲེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་བསླབ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། <9>མཚོན་དཔེ་ནི། ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་འཛིན་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར། ། ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་འཛིན་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས། ། གང་སྣང་སྣ་ནས་འཛིན་པ་བཞིན། ། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། ། སྣང་གཉིས་འདི་ཡིས་འཛིན་པར་བྱེད། ། ཅེས་སོ། ། <10>ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི། སྤྱིར་སྣང་ཡུལ་གཏད་དུས་རིག་པ་དལ་བ་རླུང་དལ་བ་ཡུལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་ཡིན་ལ་འདིར་མིག་མི་འགུལ་བ་གཙོ་བས་ལྟ་སྟངས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྲོན་མའི་གནད་ནི་ངས་བཤད་ཀྱི། ། ལྷ་བུ་སྐལ་ལྡན་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། ཡུལ་དང་རིག་པ་རླུང་དག་གིས། ། ཆོས་ཉིད་ལམ་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ། ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པས་ཆོས་ཉིད་དག ། འདི་ཡང་སྒྲོན་མའི་གནད་ཡིན་ནོ། ། རྒྱང་ཞགས་འགུལ་བ་མེད་པ་གནད། ། འདི་དུས་ལྟ་སྟངས་གསུམ་དང་སྦྱར། ། ཞེས་སོ། ། [2]ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་བཅུ་གསུམ་ལས། ། <1>ངོ་བོ་ནི། རང་གསལ་ཀ་དག་སྟོང་པའི་རང་གདངས་སུ་གནས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཡིད་ཆེས་པས། ། འདི་ཉིད་སུ་ཡིས་ཤེས་པ་དེ། ། ཐིག་ལེའི་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དེ། ། གོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། ། ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲ་སྤྲོས་དང་བྲལ། ། སྟོང་པའི་མུ་བྲལ་རང་གསལ་ཆེ། ། རང་བཞིན་རང་གསལ་མཉམ་པ་ཉིད། ། མི་རྟོག་སྤྲོས་བྲལ་ཟླུམ་པོར་གནས། ། མ་བཀུར་རང་དབང་བཞི་རྫོགས་ཕྱིར། ། དམར་པོ་རང་གསལ་ཡེ་ནས་དྭངས། ། དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཀ་དག་པས། ། བདག་འཆིང་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་བྲལ། ། རང་གིས་རང་གསལ་ངོ་བོ་སྟོང་། ། འདི་ནི་དེ་ཡི་ངོ་བོར་འདོད། ། ཅེས་སོ། ། <2>ངེས་ཚིག་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐིག་ནི་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ལེ་ནི་ཁྱབ་ཅིང་ཡུལ་ལ་སྣང་། ། སྟོང་པ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། ། སྒྲོན་མས་མུན་སེལ་སྣང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། ཐིག་ནི་མི་འགྱུར་དང་པོ་ལ། ། ཡེ་ནས་བཅོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ། ། ལེ་ནི་གདལ་བ་ཆེན་པོ་ལ། ། སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། ། སྟོང་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི། ། ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་བཀག ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡི། ། གསལ་བར་རང་ཞེན་བློ་མི་སྣང་། ། སྒྲོན་མས་འོད་ལྔ་སྣང་བར་ནི། ། བྱས་ཏེ་རང་ངོ་གསལ་རིག་བཅས། ། འདི་རྣམས་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། <3>མཚན་ཉིད་ནི། ཚོན་གང་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གང་ཞིག་རང་གསལ་ཟླུམ་ཞིང་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ། ཟླུམ་ཞིང་རང་བཞིན་ཀུན་གསལ་བ། ། དམར་དྭངས་ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད། ། སྤྲོས་དང་བཅས་ཏེ་མཆེད་པར་བྱེད། ། ཅེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་གསལ་བས་ཁྱད། ། རང་ངོ་ལུས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཟད། ། ཅེས་སོ། ། <4>དབྱེ་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། 1)གཞི་གནས་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་སྙིང་ག་ན་གནས། 2)ལུས་གནས་རྩའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་རྩི་རྣམས་ན་གནས། 3)ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་རོ་མ་ན་གནས། 4)དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་རྐྱང་མ་ན་གནས། 5)རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་མིག་ན་གནས་པའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་རང་ངོ་ཡེ་ནས་སྟོང་པས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་མོད། དོན་ལ་མིག་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ལྔ། ། གཞི་གནས་རང་གི་ཐིག་ལེ་ཡིས། ། སྔ་སྲིད་འཁོར་འདས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། ། ལུས་གནས་རྩ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། ། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས། ། ཕུང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཏེ། ། ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། ། དོན་དམ་སྤོས་མེད་ཐིག་ལ་ཡིས། ། དབྱིངས་དང་རིག་པ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། ། རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྣམས། ། རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་བཟླུམས། ། ཞེས་སོ། ། <5>རྟེན་ནི། ངོ་བོ་འོད་རྩ་གཉིས་ལ་བརྟེན། ། སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་བརྟེན། ། རྣམ་པ་ཐིག་ལེ་གསལ་ལ་བརྟེན། ། འགྲོ་འོང་རང་གནས་རླུང་ལ་བརྟེན། ། ཡུལ་ནམ་མཁའི་སྟོང་པ་ལ་བརྟེན། གནས་མིག་གི་དབུས་ན་བརྟེན། སྐྱེ་མཆེད་ངེས་པ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་བརྟེན་པ་ནི། ། རྣམ་ཤེས་ཉིད་དང་བར་སྣང་དང་། ། རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང་། ། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་བརྟེན་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <6>གནས་ནི། ངོ་བོའི་གནས་སྙིང་ག གདངས་ཀྱི་གནས་མིག་གཉིས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ ཀྱི་དཀྱིལ། ། ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ལས། ། ཞེས་སོ། ། <7>ཡུལ་ནི། འོད་ལྔར་གསལ་དང་། དེ་ལས་མཆེད་པའི་ཕྱེད་སྐུ་དང་། སྐུ་རྐྱང་དང་།། ཡབ་ཡུམ་དང་། ཚོམ་བུ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་དྲུག་དང་། ལོངས་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལས་ཟེར་གྱི་སྐུ་འཕྲོ་བས་གསུམ་དང་། ཞི་ཁྲོ་གཉིས་དང་། ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དག་པས་གསལ་བ་དང་། མེ་དག་པས་བྲོ་བ་དང་། ཆུ་དག་པས་བསིལ་བ་དང་། ས་དག་པས་ཡང་བ་དང་། རླུང་དག་པས་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེའི་ཡུལ་ནི་ཁ་དོག་སྟེ། ། ལྔ་དང་དྲུག་དང་གསུམ་གཅིག་དྲུག ། གསལ་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་དང་། ། ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན། ། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བའོ། ། ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་ཡང་། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རང་ལོག་པའི། ། མྱོང་བྱེད་གསལ་བའི་སྣང་བར་ནི། ། ཡེ་གདངས་ལྔ་དང་བཅས་པར་ཡང་། ། རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་གནས་པ་ལ། ། གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡང་། ། ཞེས་སོ། ། <8 >སྒོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་སེམས་ཅན་མིག་ཚུལ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ནི། ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་ཡང་། ། རང་གི་འོད་དང་ཟེར་ཉིད་དུ། ། རང་ཆས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་། ། རང་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། <9>རང་བཞིན་ནི། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ། ། རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུ། ། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར། ། ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། <10>སྣང་ལ་གོམས་པའི་ཚད་ནི། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཐིག་ལེ་སྤྲོ་དང་བསྡུ་མེད་པར། ། བར་སྣང་ཉིད་དུ་སུས་ཟིན་པ། ། དེ་ཡི་ཚད་དུ་སུས་ཟིན་པ། ། དེ་ཡི་ཚད་དུ་དེ་གྱུར་ཏོ། ། ཞེས་སོ། ། ། <11>དངོས་ནི། མིག་བཙིར་དུས་སྣང་བའི་འོད་དམར་སེར་ཚོན་གང་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་ཚུལ་ནི། ལྷ་ལ་ཕྱིར་སྣང་དུ་བ་ལྟར་ཡོད་པ་ལས་འདོད་ལྷ་རྣམས་ལ་རང་མཐོ་གང་། གཟུགས་ཁམས་རྣམས་ལ་རང་ཁྲུ་གང་། ལྷ་མིན་རྣམས་ལ་རིགས་གཉིས་ལས། ལྷའི་རིགས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཕྱག་གང་། གཞན་རྣམས་ལ་ཕྲ་མོ་སོར་བཞི་པ། མི་རྣམས་ལ་མཐེ་བ་གང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་རང་གནས་ཙམ་ལས་བལྟར་མེད་དོ། ། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་རང་རོ་ཕྲ་ཞིང་འཕྲིག་པ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་རང་གནས་རྟ་རྔའམ་ཏིལ་ཉག་ཡང་ཆུང་ཙམ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ། མི་ལ་མཚོན་དུ་ཡོད་པའོ། ། ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་བལྟར་ཡོད་པའོ། ། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་ཕྲ་བར་ཡོད། ། བྱོལ་སོང་རང་གནས་ཙམ་དུ་ཡོད། ། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་འཕྲིག་པ་ཡོད། ། དམྱལ་བའི་ཡུལ་ལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། ། ཞེས་པ་དང་། སྔོན་མ་འབར་བ་ལས། འོད་ལྔ་འདུས་པའི་ཐིག་ལེ་ནི། ། ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་རང་མཐོ་གང་། ། ཟླུམ་པོ་རང་གསལ་ཆེན་པོར་ཡོད། ། ལྷ་མིན་རང་གི་ཕྱག་གང་ངོ་། ། མི་རྣམས་རང་གི་མཐེ་བ་གང་། ། ཟླུམ་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་ཡོད། ། བྱོལ་སོང་ལ་ནི་ཕྱིར་མི་སྣང་། ། ལྷ་མིན་དེ་བཞིན་ལྗང་གུ་ཆེ། ། མི་དང་དམར་གསལ་རང་ཆགས་བྲལ། ། བྱོལ༌སོང་ཉིད་ལ་མཐིང་ཤས་ཆེ། ། ཡི་དྭགས་སེར་པོ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་དོག་ལྔ། ། རང་གསལ་ཤེས་པའི་ཆར་གནས་པ། ། སྒྲོན་མ་དངོས་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དགའ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཁྲུ་གང་གནས། ། རྩོད་ལྡན་རྣམས་ལ་སོར་བཞིར་གནས། ། ཆ་མཉམ་ལྡན་ལ་ཚོན་གང་ངོ་། ། ཉིས་ལྡན་རྣམས་ལ་རང་གསལ་ཙམ། ། བཀྲེས་ལྡན་རྣམས་ལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པར་བཤད། ། ཅེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སར་གནས་ལ་མདའ་གང་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་ལ་འདོམ་གང་དང་བཅས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་རང་སྣང་ཡུལ་ལ་སྣང་ལ། མི་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་མ་བསྟན་ན་མི་མཐོང་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དཔག་ཏུ་མེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མདའ་གང་ངོ་། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་འདོམ་གང་གནས། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལྷ་རྣམས་ལ། ། མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའོ། ། དེ་རྣམས་མན་ཆད་ཡུལ་ལྔ་ལ། ། མ་བསྟན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་སོ། ། <12>དཔེ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ། ། ཞེས་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་མཚུངས། ། དེ་བཞིན་ཕྲ་བའི་མིག་དང་ནི། ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་ཉ་ཡི་མིག ། དེ་བཞིན་སྲོག་ཆགས་རྐུན་མོའི་མིག ། འདི་རྣམས་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <13>ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་བལྟམ་པ་གནད། ། རྩ་དང་མཐེབ་མཛུབ་མ་བྲལ་བས། ། ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། [3]དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ། ལ་བཅུ་བཞི་ལས། <1> ངོ་བོ་ནི། ངེས་པའི་ཡུལ་བྱེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་ནི། ། རིག་པ་ཡི་ནི་ངོ་བོ་སྡུད། ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ར་བར་སྣང་། ། འདི་ལ་སུས་གོམས་དོན་དེ་ཉིད། ། མཐིང་ག་མི་འགྱུར་རང་གསལ་བ། ། མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ནི་ར་བར་གནས། ། རང་གསལ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དུ་སྣང་། ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་བཅོས་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <2>ངེས་ཚིག་ནི། དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ། ། དག་པ་དྲི་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད། ། དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད། ། རྡོ་རྗེ་ཉིད་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད། ། འདི་ཉིད་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱ། ། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་དུ། ། ནང་གི་དབྱིངས་ཀྱི་གོར་ར་ཡང་། ། མ་བཟུང་མི་གནས་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། འབྲལ་བ་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་སྣང་། ། སྒྲོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད། ། ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་ཅེར་སྟོན་ཏེ། ། རང་བཞིན་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད། ། མས་ནི་དེ་ཡི་དོན་འཛིན་པས། ། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ཏུ། ། ཡེ་ནས་འདི་འབྲལ་མེད་པ་གནས། ། ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དབྱིངས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་མ་ཆད། ། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ལ་རྣམ་དག་པས། ། གཉིས་ཀའི་ཟུར་ནས་འཆར་བར་བྱེད། ། ཁྱབ་ཆེན་མཐིང་ག་འགྱུར་བ་མེད། ། སྣང་བ་བདག་པའི་རྐྱེན་འཕྲད་ན། ། ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། <3>མཚན་ཉིད་ནི། མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་དང་ལྔ་ལྡན་འོད་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་རིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆར་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཉིད་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ། མཐིང་ག་རང་རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་ཆ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྫོགས་པ་ཡི། ། ཟུར་གཉིས་ཆ་ལས་སྐུ་གཉིས་འཛིན། ། རབ་ཏུ་སྣང་བ་མཆེད་པར་བྱེད། ། འདི་དག་རྣམས་ཀྱང་རང་ཤེས་རྫོགས། ། ཁྱབ་བདག་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན། ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་སྲང་ནས་འདྲེན། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་དང་མཚུངས། ། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་གཟི་མདངས་སྟོན། ། འོད་ཀྱི་གཏིང་མདངས་བཀྲག་ཀྱང་སྟོན། ། སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་འདུན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྐུ། ། འདི་ཉིད་སུས་མཐོང་སངས་རྒྱས་ཏེ། ། སྐུ་གསུམ་ཟད་སར་རང་བཞིན་གྲོལ། ། གཟུང་འཛིན་ཕྲང་ལས་བརྒལ་ནས་ནི། ། འཁོར་འདས་རྡོས་ཐག་ཆོད་པའོ། ། <4>དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། 1)གཞིའི་དབྱིངས་རང་གི་སྙིང་ག་ན་འོད་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ། 2)ལམ་གྱི་དབྱིངས་མིག་གི་འོད་རྩའི་རང་འོད་སྣང་བ། 3)ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། ། ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་བཙོན་དུ་འཛིན། ། ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ། གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་རུ་འཛིན། ། ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། ། རིག་པའི་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ་སྡུད། ། ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། ། ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་བཙོན་ལ་འཛིན། ། འདི་ཀུན་དེ་ཡི་དབྱེ་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། <5>རྟེན་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་བརྟེན་པ་ཡི། ། སྨིན་མཚམས་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་དང་། ། འོད་དང་ཐིག་ལེ་དག་དང་ཡང་། ། སྣ་ཚོགས་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <6>རང་བཞིན་ནི། དབྱིངས་སྣང་ལ་གཏད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཏིང་འཛིན་མཉམ་གནས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ལ་ངང་གིས་བློ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བ་མ་འགགས་པས། ། བློ་དངོས་དྲན་པ་ཀུན་ཟད་དེ། ། སྣང་བ་རང་དག་དབྱིངས་སུ་ནི། ། རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པར་ཡང་། ། མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས། ། ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་། ། ཡེ་ནས་རྣམ་པར་ཟད་པར་ནི། ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་དབྱིངས་སུ་གནས། ། ཞེས་སོ། ། <7>ཡུལ་ནི། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་འོད་ལྔ་དང་གསལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་དང་། ། གསལ་དང་སྒྲིབ་བྲལ་མདངས་འབྱིན་པ། ། ཁྱབ་ཅིང་ཡོངས་ལ་གཅིག་འདུས་པའོ། ། བག་རུལ་? དེ་ངེས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། ། མཉམ་རྫོགས་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། ། གསལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་མདངས། ། འོད་གསལ་དག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། འདི་མེད་རིག་པའི་ཡུལ་མེད་པས། ། སྣང་བ་འགག་པ་མེད་པ་ ཡིས། ། ཆར་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། ། ཞེས་སོ། ། <8>དགོས་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད། ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་སྲང་ནས་འདྲེན། ། ཞེས་སོ། ། <9>ཚད་ནི། དབྱིངས་སྨིན་མཚམས་ལས་སོར་བཞིའི་ཡར་མཚམས་སུ་སྣང་དུས་དང་པོ་མཐིང་ག་ལས་ཁ་དོག་ལྔར་མཆེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མཐིང་ག་མི་འགྱུར་སྣང་བ་ལས། ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད་སྔར་ཡང་། ། འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་འགྱུར་ཞིང་། ། རང་གི་མདུན་གྱི་ཡར་མཚམས་སུ། ། སོར་བཞིའམ་ནི་མཐོ་གང་ལས། ། འཕགས་ཏེ་ལུས་དང་བྲལ་བ་ནི། ། དེ་ཡི་ཚད་དུ་དེ་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་སོ། ། འདིའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཕྱེད་པས་ཕྱིས་འཁོར་བར་མི་འཇུག་པའི་ཚད་ཐོབ་སྟེ། རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་སྐལ་བཟང་བ། ། འཁོར་བར་འཇུག་པ་ག་ལ་སྲིད། ། ཅེས་སོ། ། <10>གནས་ལ་གསུམ་སྟེ། 1)ཕྱི་ཡུལ་ནམ་མཁའ། 2)བར་གྱི་འཆར་གནས་མིག་ཟུར། 3)ནང་གི་གཞི་གནས་ཙིཏྟའོ། ། སྔ་མ་ལས། མིག་ནི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་མེད་ལ། ། གནས་པར་རང་གི་རིག་པ་ཉིད། ། ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ། སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད། ། རང་ཤེས་ནང་དུ་གསལ་བའི་ཚེ། ། ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པ་ཡིན། ། ཕྱིར་འཕྲོས་སྤྲིན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལའོ། ། ཞེས་སོ། ། <11>སྒོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཡི་འཆར་སྒོ་མིག་ནས་ཀྱང་། ། འགྱུར་མེད་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། ། ཞེས་སོ། ། <12>དངོས་ནི། ཡར་མཚམས་སུ་དང་པོ་མཐིང་ག་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་འོད་ལས་རྣམ་ལྔར་སྤྲུལ་པ་འཇའ་འོད་ཀྱི་ནང་ན་མུ་ཁྱུད་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཐིག་ལེ་པད་འདབ་དང་བཅས་པ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བའམ་འཇའ་འོད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ། མཐིང་ག་ནི་དབྱིངས་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲོན་མེ་འབར་བ་ལས། མིག་གི་མ་ཤེས་དག་པ་ལ། ། གསལ་བྱེད་འབར་བའི་འོད་ཟེར་ལྔ། ། མི་འགྱུར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་། ། མཐིང་གའི་རང་མདངས་ཆེན་པོར་གནས། ། འཆར་བྱེད་སྣང་བ་མ་འགགས་པས། ། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་། ། ཞེས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཡི་ནི་ཡར་མཚམས་ནས། ། འདི་ཉིད་གཉིས་འཇུག་ཟུང་ལས་ནི། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་ལས། ། གཉིས་ནི་འཁྲིལ་ཏེ་གཅིག་མར་ཡང་། ། སོར་གཅིག་གིས་ནི་མ་རེག་པར། ། ཉིན་དུས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ལྡན་པས། ། སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་མཚན་མོ་ཡང་། ། མཐིང་ག་རང་ངོ་ཉིད་དང་སྦྱར། དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཁྱིམ། ། འགྱུར་མེད་ཡེ་མདངས་ཆེན་པོར་ནི། ། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ། སུས་ཀྱང་ཆགས་པ་མེད་པར་ནི། ། ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་མཉམ་པར་གནས། ། འདི་ནི་ཁྱབ་ཆེ་ཕྲ་བ་ལས། ། རང་གི་ཤེས་པའི་ཆར་ཤར་ནས། ། ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་མཉམ་པར་གནས། ། འདི་ནི་ཁྱབ་ཆེ་ཕྲ་བ་ལས། ། རང་གི་ཤེས་པའི་ཆར་ཤར་ནས། ། མངོན་སུམ་ཉིད་དེ་རབ་ཏུ་གསང་། ། གསང་བ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ། །གང་དུ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེ། ། ཡེ་སངས་ཉིད་ལས་ཡང་སངས་རྒྱུས། ། ཞེས་སོ། ། <13>དཔེ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་ལྟར། ། དག་པས་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཟད། ། ཅེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་ཡི་གེ་ན་རོ་བཞིན། ། གཉིས་ཀྱི་ཟུང་སྟེ་སྡོམ་པས་གཅིག ། ནག་པོ་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན། ། དེ་ལ་གོམས་པའི་གདེང་རྙེད་ནས། ། བར་སྣང་འཇའ་ཚོན་ཇི་བཞིན་དུ། ། ཁ་དོག་མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །དེ་ནས་ཡང་ནི་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས། ། དེ་ཡི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལ། ། བར་སྣང་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། <14>ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི། དང་པོ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེ་བས་དབྱིངས་སྣང་ངོ་སྤྲད་དེ་སྣ་རྩེར་མིག་གཏད་པས་འཇའ་འོད་དུ་སྣང་དུས་མིག་ཟུར་གཉིས་ལ་དལ་བུས་འཁྲིད་དེ་ནམ་མཁར་བལྟ་ཞིང་ཉི་མའི་ཟུར་ནས་ཁྲིད་པས་གང་གཏད་ཀྱི་སར་སྣང་བ་སྟེ། ཟླ་བ་དང་མར་མེའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་གཏད་པས་སྣང་སྟེ་རིམ་གྱིས་མཆེད་ནས་འཁྲུལ་སྣང་འོད་གསལ་དུ་འཆར་བ་ནི་གོམས་པའི་ཚད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད་པ་ནི། ། ལུས་ངག་རྣམས་ནི་རྣལ་དུ་དབབ། ། དེ་ནས་དབྱིངས་རིག་སྣང་བ་བརྟག ། འདི་ལ་གོམས་པའི་ཚད་རྙེད་ན། ། ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། ། གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་འཕེན་པར། ། རིམ་གྱིས་རང་བཞིན་གོམས་ཆེན་ཐོབ། ། འདི་ལ་བརྟན་པའི་ཚད་རྙེད་ན། ། ཆོས་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། ། དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན། ། ཡན་ལག་ཏུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། ། ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་འཁྲིད་པ་སྟེ། ། ཉི་ལ་བསླབ་ཐབས་རྣལ་འབྱོར པས། ། ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་འཁྲིད་པར་བྱ། ། ཟླ་བ་དག་ལའང་བསླབ་པར་བྱ། ། འདི་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སུས་བྱས་པ། ། འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་དེ། ། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད། ། ས་རྡོ་རི་བྲག་དག་སྟོངས་ནས། ། གྲུ་ཆེན་ལས་ནི་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། ། འཁྲིད་ལ་མཁས་པས་སྣང་བར་འགྱུར། ། འདི་དུས་ཐབས་ཀྱིས་བཅོས་པ་གནད། ། རྫོགས་པས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའོ། ། འདི་ལྟར་གོམས་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོབས། ། ལུས་འབྱུང་རང་སོར་རྫོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་པས། ། ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། ། འདི་ལ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། ཞེས་སོ། ། [4]ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ལ་བཅུ་གཅིག་ལས། <1>ངོ་བོ་ནི། སྒྲོན་མ་གཞན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ནི། ། འདི་ལྟར་སྒྲོན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཤེས་བྱེད་ཚལ་དུ་གནས་པས་ན། ། ཀུན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་ཉིད་པས། ། འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་པས་ནི། ། འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། ། ཆ་ཕྲ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོར་ནི། ། ཡེ་ཐོག་ཉིད་ནས་གནས་པའོ། ། <2>ངེས་ཚིག་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་པ་དངོས་དང་དངོས་མེད་པའི། ། སྣང་བ་ཀུན་ལ་རབ་བཞུགས་ནས། ། སྤྱི་ཡི་དོན་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། ། མ་བཙལ་བཞག་པའི་གདེང་རྙེད་དེ། ། རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཚད་རྣམས་ཤེས། ། རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི། ། སུས་མ་རྙེད་པ་རང་རིག་པས། ། ཀུན་ལས་ཁྱད་འཕགས་རབ་ཏུ་སྣང་། །གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པའི་གནས་མེད་པས། ། རང་ཤར་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཡུལ། ། གཞན་གྱི་ཡུལ་མིན་རང་ཤེས་བྱ། ། བྱས་པས་འདི་དོན་རྙེད་པ་མེད། ། སུ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ཡེ་ནས་རང་སྣང་འབྱུང་ཞེས་བྱ། ། སྒྲོན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀུན། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད། ། མས་ནི་རང་ངོ་ཁྱབ་པའོ། ། ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཅིག་ཅར་རྟོགས། ། རབ་ནི་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར། ། རབ་ནི་གཞན་ལྟོས་ཆོས་དང་བྲལ། བྱུང་བས་མ་བཀག་ལྷུག་པར་སྣང་། ། གཡོན་ནས་འཆར་བྱེད་སྒོ་མ་འགག ། ཅེས་སོ། ། <3>མཚན་ཉིད་ནི། སྤྲོས་བྲལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། ། རང་བཞིན་མེད་པར་སུས་ཤེས་པ། ། འདི་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ། མཁས་པ་ཚིག་འཇུག་གཞི་མ་སྡུད། ། ཉོན་མོངས་ལས་དང་བག་ཆགས་སྲེག ། སྨིན་བྱེད་འཁོར་འདས་སྲོག་གཅོད་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <4>དབྱེ་བ་ལ་ལྔ་སྟེ། 1)གཞི་གནས་རང་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ། 2)སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབྱིངས་རིག་ཐད་ཀར་རྟོགས་པ། 3)དྲན་པ་འགག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཉམ་གཞག་ཏུ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་པ། 4)སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ། 5)འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་མཚམས་ཕྱེད་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། ། གཞི་གནས་རང་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། ལུས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་རྣམས་བྱེད། ། སྣང་བ་རེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དྲན་པ་འཛིན། དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཡུལ་རྣམས་སྡུད། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབྱེད། ། འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། རང་བཞིན་བར་དོར་གཏན་ལ་འབེབས། ། ཞེས་སོ། ། <5>རྟེན་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད་དུ་བརྟེན་ལ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་ཆོས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་བརྟེན་པ་ནི། ། ཚིག་དང་ཡིན་མིན་རྟོག་གང་དག ། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ལྟ་སྒོམ་དང་། ། ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <6>སྒོ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་དབང་པོ་ལྔ། ། ཁྱད་པར་སྣ་ནས་འཆར་བར་བྱེད། ། དེ་རྟགས་མཚན་མོའི་དུས་ཉིད་དུ། ། བློ་དང་སྦྲིད་པ་དྲག་པོ་དང་། ། ཤིན་ཏུ་གློ་དྲག་བུས་པའི་ཚེ། ། དམར་ལ་དངོས་པོའི་འོད་ཟེར་ནི། ། མེ་སྟག་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲོ། ། དེ་ཡི་ཚད་དང་རྟགས་དེ་ཡིས། ། འཆར་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ངོས་ཟིན། ། ཞེས་སོ། ། ཤེས་རབ་དངོས་ནི་ཤེས་པས་ཡུལ་རིག་ཀྱང་རྟོག་པར་མ་སྐྱེས་པའི་གསལ་བ་དེ་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་སྒོ་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དྭངས་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། ། དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ནང་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་གསལ་རིག་རྟོག་མེད་གང་ལའང་མི་འཛིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ངོས་གཟུང་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པའི་རང་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པ་འདིར་ངོས་བཟུང་གི། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསྡུས་པ་ལ་མི་འདོད་པས་གནད་འདི་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། ། <7>ཡུལ་ནི། རང་ངོའི་ཡུལ་རིག་པ་འཇུག་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་ཡུལ་ནི་ཚིག་དང་དོན། ། ཚིག་དོན་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ཡི། ། མཚོན་པས་ཤེས་དང་བརྗོད་པས་སོ། ། མཚོན་པ་དཔེ་དང་བརྡ་མཚོན་དང་། ། ཚིག་གིས་མཚོན་པ་མཐའ་མར་བརྗོད། ། བརྗོད་པས་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དང་། ། ངོ་སྤྲོད་པ་དང་འཁྲིད་པ་དང་། ། ལ་བཟླ་ཤན་འབྱེད་དག་གིས་སོ། ། ཞེས་སོ། ། <8>གནས་ནི། ངོ་བོ་སྙིང་གའི་འོད་རྩ་བཞི་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་ཟེར་གདངས་ཀྱི་མ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པས་ལུས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། གང་དུ་རེག་ཀྱང་ཤེས་པས་ཚོར་བ་ངེས་ཤེས་ལ་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་པས་རང་རྩལ་རྩ་འདབ་འགའ་འཐུམས་འདུ་ཤེས་རྨུགས་ཤིང་མི་གསལ་ལ་རྩ་ཟང་ཐལ་དུ་རང་རྩལ་ཚུད་དུས་ཤེས་པ་གསལ་ལ་ངར་ཆེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ངོ་བོ་སྙིང་དང་རྩལ་རྩ་རྣམས་ནི་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བཞི་ན། ། འགྱུ་དང་འགུལ་དང་འཕྲོག་པ་དང་། ། ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ། ། ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་འཁོར། ། དྭངས་མ་ཤེས་པའི་བཅུད་རྣམས་ནི། ། མེ་སྟག་ཡར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ། ། ལྔ་བཞི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས། ། ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་པོ། ། ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། ། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། ། ཤེལ་བུག་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ནང་། ། གསལ་བ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་བཞུགས། ། མིང་གཞི་འདུས་པའི་ཡེ་གདངས་སུ། ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ངོ་བོར་ནི། ། ཡེ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལ་གནས། ། སྐབས་སུ་རླུང་གིས་རང་གཟུང་བས། ། ཤེས་པ་དྲན་མེད་ཚུགས་པར་ཡང་། ། ཤེས་རབ་རྩལ་རྣམས་རྒྱུས་འཐུམས་པས། ། གསལ་བའི་ཆ་མེད་རྨུགས་པར་འགྱུར། ། རླུང་གིས་ཤེས་རབ་རྩལ་བསྐྱེད་ཚེ། ། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་། ། ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་གསལ་བར་འཆར། ། གསལ་དང་མི་གསལ་རྩལ་རྣམས་ནི། ། རླུང་གི་གཡོ་འགུལ་ཉིད་ལས་འབྱུང་། ། ལུས་དཀྱིལ་ཚུ་ནང་གནས་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། <9>ཚད་ནི། ཤེས་རབ་ལྔ་པོ་དེས་རང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པས་གདེང་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། 1)གཞི་གནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཚད། ། ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་ཉམས་སྐྱེས་ན། ། ཤེས་པ་བརྟན་པའི་གདེང་རྙེད་ཡིན། ། དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར། ། རྟག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ན། ། འདི་ནི་གཞི་གནས་ཤེས་རབ་ཡིན། ། འདི་ཡིས་ལུས་ཀྱང་ཡང་བ་དང་། ། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། 2)སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚད། ། ཅོག་གཞག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟགས། ། ལུས་དཀྱིལ་ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད། ། འདི་ཡིས་ཤེས་པ་གར་གཏད་པའི། ། བེམ་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགུལ་བར་ནུས། ། རང་རྩལ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། 3)དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཚད། ། ཤེས་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མེད། ། གཅིག་པར་འདུག་པར་དགའ་བ་དང་། དབེན་པའི་ས་ལ་རྟག་ཏུ་དད། ། མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པར། ། ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་འགྱུར་བ་མེད། ། གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་ལ་ཡང་། ། གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ། ། ལྟ་བ་མི་འགྱུར་གདེང་ཉིད་དུ། ། ནམ་མཁའ་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྙམ། ། སེམས་དེ་གང་གཏད་ས་དེར་འགག ། ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་། ། འདི་ལ་སྒྱུར་དུ་ག་ལ་ནུས། ། བག་མེད་ཤེས་པ་བདེ་ཡངས་པ། ། འདི་ཉིད་སྐྱེས་པའི་མི་དེ་ནི། ། དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཟིན། ཞེས་སོ། ། 4)སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཚད། ། ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུ་ཡང་། ། འདི་ལྟར་ཕྱི་བཏགས་འདི་ལྟ་བུ། །ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བློ་བྲལ་ནས། ། རིག་པ་གར་གཏད་སར་གནས་ཏེ། །ལུས་ནི་བེམ་པོ་བཞིན་དུ་འགྱུར། ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པ་ནི། ། འགྱུར་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་འགག ། འབྱུང་བ་དངས་སྙིགས་སུས་ཕྱེད་པ། ། རགས་པའི་སྣང་བར་རང་འགགས་ཏེ། ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བདེ་བར་སྤྱོད། ། དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སུས་ཕྱེད་པ། ། འཁྲུལ་བའི་བློ་རྣམས་སྐྱེ་མི་སྲིད། ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕན་གནོད་བྲལ། ། དེ་ལ་སོགས་པའི་རང་ཤས་(ཤེས་)ཀྱིས། ། འཁོར་འདས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། ། ཞེས་སོ། ། 5)འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཚད། ། ཆོས་ཀུན་ཚིག་གཅིག་སྨོས་པ་ན། ། དེ་ཡི་གཞུང་ཀུན་ཤེས་པར་ནི། ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད་དུ་ཕྱིན། ། ཤེས་པས་གང་ལ་བསམ་པ་ཡི། ། གཟུང་དེ་རྒྱུད་ལ་བདེ་ཤར་ནས། ། བསམ་པ་ཡང་ན་དེ་བཞིན་འབྱོངས། ། གང་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པར། ། འཁྲུལ་རྟོག་ཞེན་པ་རང་འགགས་ནས། །འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་རྙེད། ། ཅེས་སོ། ། <10>དཔེ་ནི། སྣང་བར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མེ་དང་འདྲ་ལ། མཆེད་ཅིང་སྤྲོ་ཐུབ་པས་སྤྲོ་བ་ལ་མེ་སྟག་མཆེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་སྲེག་བྱེད་སྒྲོན་མེ་ལྟར། ། ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཅིག་ཅར་རྟོགས། ། ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་སྤྲ་བརླན་མེད་པ་ལ། ། མེ་སྟག་ཕྲ་བ་ཉིད་ཕྲད་ཀྱང་། ། ཕྲ་བ་ཀུན་མཆེད་མེས་བསྲེགས་བཞིན། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ཆགས་བསྲེག ། འདི་ཀུན་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ ཡང་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་མེ་སྟག་ལྟ་བུ་དང་འབྲེལ་བ་བསྒྲུབས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནད་འདི་གལ་པོ་ཆེའོ། ། (སྐབས་འདིར་གནས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གླེགས་བམ་འདིར་འགྲེལ་པ་གསལ་མི་འདུག་པ་དཔྱད།)
《མདོ་རྒྱུད་མཛོད་ཚི་པ་》ཤ་243.2ལས་བཏུས།